Jak sprawdzić szczelność powietrzną budynku?
Szczelność powietrzna opisuje niekontrolowany przepływ powietrza przez nieszczelności obudowy, a nie strumień, który świadomie prowadzą kratki, nawiewniki albo centrala wentylacyjna. Gdy wiatr i różnica temperatur tłoczą powietrze przez szczeliny, rosną straty ciepła, pojawia się przeciąg i wilgoć może wnikać w warstwy izolacji.
Sprawdzenie zaczyna się od próby ciśnieniowej. W otworze drzwiowym albo innym dużym otworze ustawia się ramę z wentylatorem i wytwarza kontrolowaną różnicę ciśnienia między wnętrzem a otoczeniem. Urządzenie mierzy, ile powietrza trzeba dostarczyć albo usunąć, aby tę różnicę utrzymać, a wynik przelicza się na wskaźnik opisujący całą obudowę.
Przed testem zamyka się okna i drzwi zewnętrzne, a otwory instalacji wentylacyjnej zaślepia tymczasowo, żeby pomiar nie mylił nieszczelności ścian z pracą kanałów. W trakcie podciśnienia przecieki można namierzyć ręcznie, dymem wskaźnikowym, anemometrem albo kamerą termowizyjną, jeśli różnica temperatur jest wystarczająca. Audyt i Doradztwo Pawlik, Modzelewski i Wspólnicy sp. z o.o. Centrala przedstawia tę procedurę jako element oceny przegród, a nie jako zastępstwo projektu instalacji.
Co oznacza wskaźnik n50
Wskaźnik n50 określa krotność wymiany powietrza w ogrzewanej kubaturze w ciągu godziny przy różnicy ciśnienia 50 paskali. Niższa liczba oznacza mniej niekontrolowanego przepływu przez obudowę i zwykle spokojniejszą pracę wentylacji, która ma dostarczać świeże powietrze w sposób zamierzony.
Wartość n50 opisuje budynek w warunkach badania, a nie w zwykły dzień użytkowania. Przy bezwietrznej pogodzie odczucie w pomieszczeniach może być łagodniejsze niż sugeruje sam wskaźnik, natomiast silny wiatr i ciąg kominowy potrafią zwiększyć przepływ przez te same szczeliny. Dlatego wynik służy do porównania jakości wykonania i do zestawienia z założeniami projektu.
W wymaganiach dla budynków w Polsce rozróżnia się zwykle wentylację grawitacyjną i mechaniczną, przypisując tej drugiej ostrzejszy próg szczelności. Protokół powinien podawać kubaturę przyjętą do obliczeń, sposób przygotowania otworów oraz osiągnięty n50, tak aby ocenę można było powtórzyć i odnieść do aktualnych warunków technicznych. Nie należy traktować jednego pomiaru jako zapowiedzi konkretnych rachunków za ogrzewanie.
Styki ścian, dachu i stolarki
Przecieki skupiają się tam, gdzie kończy się jedna warstwa i zaczyna druga. Styk ściany zewnętrznej z dachem, okolice murłaty, połączenie ściany kolankowej ze skosem oraz przejścia kominów i pionów instalacyjnych wymagają ciągłej taśmy albo membrany, a nie punktowego zaklejenia widocznej dziury.
Stolarka okienna i drzwiowa jest szczelna tylko wtedy, gdy szczelina montażowa ma uporządkowane trzy strefy. Od zewnątrz potrzebna jest ochrona przed deszczem przepuszczająca parę, w środku wypełnienie izolacyjne, a od wewnątrz warstwa ograniczająca napływ pary z pomieszczenia. Piana sama nie domyka narożników parapetu, nadproża ani miejsca, w którym ościeżnica spotyka się z murem.
Dodatkowo warto obejrzeć gniazda i puszki w ścianach zewnętrznych, klapę na strych, drzwi między garażem a częścią mieszkalną oraz styk ściany z płytą fundamentową. Uszczelnienie tych miejsc przed tynkami i zabudową jest prostsze niż szukanie tej samej szczeliny po zakończeniu wykończenia. Po poprawkach test ciśnieniowy można powtórzyć, aby sprawdzić, czy strumień powietrza rzeczywiście spadł.